اگر چه حقیقت وجودی والنتاین در پرده ای از ابهام فرو رفته است, درتمامی افسانه ها شاهد هستیم که والنتاین پیکره و حقیقت نمادی از همدلی، دلسوزی و از همه مهمتر عشق است. بنابراین تعجبی ندارد که درسده میانه(یعنی همان قرون وسطی) والنتاین یکی از محبوبترین و معروفترین قدیسها در انگلستان و فرانسه بود.

امروزه کلیسای کاتولیک از سه قدیس یاد میکند که همگی والنتاین نام دارند و هر سه نفر آنها شهید عشق و محبت هستند.

یکی از افسانه ها حاکی از آن است که والنتاین که در قرن سوم میلادی و در روم باستان زندگی میکرده است، هنگامی که امپراتور کلادیوس دوم به این نتیجه می رسد که سربازان مجرد در مقایسه با سربازان متاهل باکفایت تر و قدرتمندتر هستند، ازدواج مردان جوان را غیر قانونی اعلام میکند تا بدین ترتیب بر تعداد سربازانش افزوده شود. والنتاین که این حکم را بسیار ناعادلانه میداند از فرمان کلادیوس سرپیچی میکند و مردان و زنان جوان را در خفا به عقد یکدیگر در می آورد. هنگامی که کلادیوس از این عمل وا لنتاین آگاه می شود، وی را به مرگ محکوم میکند. عده ای دیگر میگویند که علت کشته شدن والنتاین تلاش وی برای فراری دادن آن عده از مسیحیانی بود که در زندانهای روم اسیر بودند و به شدت مورد آزار و اذیت و شکنجه قرار میگرفتند.

در حالی که عده ای اعتقاد دارند که روز والنتاین را به مناسبت سالگرد مرگ والنتاین جشن میگیرند(که احتمالا حدود سال 270 بعد از میلاد اتفاق افتاده است)، عده ای دیگر ادعا می کنند کلیسای مسیحیت از آن رو روز والنتاین را جشن می گیرند که به فستیوال شرک آمیز و کافرانه لوپر کالیا جنبه تقدس و دینی ببخشند.

در روم باستان؛ فصل بهار رسما در ماه فوریه آغاز میشد و اعتقاد داشتند که ماه فوریه؛ ماه تصفیه و پاک شدن از پلیدیها است. آنها خانه هایشان را کاملا تمیز میکردند. آنگاه نوعی گندم را به نمک می آمیختند و آن را در همه جای خانه می پاشیدند. فستیوال لوپرکالیا که روز 15 فوریه آغاز میشد به فایُونوس؛ الهه زراعت در روم باستان و نیز به رمولوس و رموس(بنیانگذاران روم) اختصاص داشت. برای شروع فستیوال، اعضای لوپرسی که تعدادی از کشیشان رومی بودند، در دهانه یک غار مقدس گرد هم می آمدند. بنیانگذاران روم اعتقاد داشتند که آنها در این غار توسط یک گرگ ماده حمایت می شوند. آنگاه کشیشان رومی یک بز را به نیت حاصلخیزی و یک سگ را به نیت تزکیه قربانی می کردند. آنگاه پشم بز رامی چیدند، آنها را به خون خودش آغشته میکردند، به خیابانها می رفتند و پس از مالیدن پشم آغشته به خون بز به صورت زنان به مزارع گندم رفته و آنجا را نیز غرق به خون میکردند. البته زنان از این عمل بسیار هراسان می شدند، با این همه اعتقاد داشتند که سال آینده برایشان سالی پرثمر و نیکو خواهدشد.

براساس یکی دیگر از افسانه ها؛ همه دختران مجرد شهر، عصر همان روز اسامی شان را روی یک تکه کاغذ نوشته و آن را در یک بستو(گلدانی ویژه برای نگهداری وسایل گرانقدر) می ریختند. آنگاه هر کدام از پسران مجرد شهر یکی از آن اسامی را از داخل بستو در می آوردند و با صاحب آن نام آشنا می شدند. این کار اغلب به ازدواج می انجامید.

یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین عشاق نامه های نوشته شده؛ شعری است که چارلز، دوک اورلیُان هنگام اسارتش در برج لندن که به دنبال جنگ آگین کورت اتفاق افتاد به یاد همسرش می سراید.

انگلیسی ها و فرانسویها بعدها درقرون وسطی بر این باور شدند که 14فوریه آغاز فصل جفت گیری پرندگان است و خود به رشد این رای منجر شد که روز والنتاین را باید جشن گرفته و گرامی بدارند. در سال های بین 1700 تا 1710 بود که امریکایی ها نیز به جرگه برگزارکنندگان روز والنتاین پیوستند.

در قرن هفدهم در بریتانیای کبیر بود که روز والنتاین را در سرتاسر کشور جشن گرفتند. در اواسط قرن هجدهم، دوستان ودلدادگان از هر طبقه اجتماعی که بودند در این روز به یکدیگر هدایای کوچک یا نامه های عاشقانه می دادند. در پایان قرن هجدهم با توجه به گسترش صنعت چاپ در جهان کارتهای چاپی جایگزین دست نوشته ها شدند.

----------------

پ.ن: پاپ اعظم گلاسیوس؛ نخستین بار در حدود 498 پس از میلاد, روز 14 فوریه را روز سنت والنتاین قرارداد.